Skład GR
Grupa robocza, której zadaniem jest opracowanie założeń ustawowego uregulowania zawodu psychoterapeuty, pracuje już około półtora roku. W jej ramach udało się zebrać szeroką reprezentację całego środowiska i wielu nurtów psychoterapeutycznych, psychoterapeuty jest pod wieloma względami szczególny: wymyka się resortowym podziałom pomiędzy ochronę zdrowia, edukację czy sektor opieki społecznej. Psychoterapia pozostaje także zróżnicowana, jeśli chodzi o metody pracy, a w samym środowisku istnieje mnogość nurtów i podejść.
Duża część organizacji reprezentujących dużą część środowiska psychoterapeutów uznało, że najlepszym rozwiązaniem będzie opracowanie ustawy, która umożliwi uczynienie z psychoterapeuty zawodu zaufania publicznego.
Projekt ustawy samorządowej, uznającej psychoterapię za zawód zaufania publicznego.
Argumenty przemawiające za tym rozwiązaniem to:
- najwyższa prawna ochrona tajemnicy zawodowej
- największy wpływ na kształtowanie naszego zawodu poprzez sprawowanie pieczy nad kształceniem, sądownictwem dyscyplinarnym oraz formalną możliwością reprezentowania przedstawicieli zawodu przed organami państwa i innymi instytucjami
- określenie zawodu psychoterapeuty jako „samodzielnego”
- ochrona prawna tytułu „psychoterapeuta”, „psychoterapeutka”
- obligatoryjna przynależność każdego psychoterapeuty do samorządu zawodowego, a tym samym, piecza samorządu nad standardami wykonywania zawodu
- samorządność zawodu gwarantowana konstytucyjnie.
Kolejnym zagadnieniem, wymagającym szczególnego namysłu, są kwestie związane ze strukturą samorządu oraz modelem kształcenia psychoterapeutów. Najbardziej znane rozwiązania ustawowe, zastosowane w innych zawodach, nie odpowiadały strukturze tak zróżnicowanego środowiska. Ustawa powinna opisywać sposób kształcenia kształcenia psychoterapeutów, uwzględniając również dotychczasowy dorobek naszego środowiska.
Stoimy na stanowisku, że psychoterapeuta to jeden zawód, bez względu na grupę podejść i podejście teoretyczne.
To co łączy stowarzyszenia, które reprezentujemy to wspólne stanowisko:
- psychoterapeuta jako zawód zaufania publicznego;
- jedno prawo wykonywania zawodu psychoterapeuty;
- jasne i transparentne warunki akredytacji podmiotów szkolących;
- stowarzyszenia jako organizacje wspierające działania samorządu zawodowego.
Członkowie Grupy Roboczej (29.10.2024):
- Association for Contextual Behavioral Science ACBS Polska
- Federacja Towarzystw Psychoanalitycznych
- Fundacja Pomorskie Centrum Psychotraumatologii
- Instytut Analizy Grupowej Rasztów
- Instytut Psychoanalizy i Psychoterapii
- Instytut Studiów Psychoanalitycznych im. Hanny Segal
- Katowicki Instytut Psychoterapii
- Krakowskie Koło Psychoanalizy Nowej Szkoły Lacanowskiej
- Naukowe Towarzystwo Psychoterapii Psychodynamicznej
- Polska Federacja Psychoterapii
- Polska Federacja Psychotraumatologii
- Polski Instytut Psychodramy
- Polskie Stowarzyszenie Analizy Bioenergetycznej
- Polskie Stowarzyszenie EFT
- Polskie Stowarzyszenie Integracji Psychoterapii
- Polskie Stowarzyszenie Na Rzecz Psychoterapii Gestalt
- Polskie Stowarzyszenie Psychoterapii Integracyjnej
- Polskie Stowarzyszenie Psychoterapii Tańcem i Ruchem
- Polskie Stowarzyszenie Rozwoju Psychoterapii
- Polskie Stowarzyszenie Terapii Poznawczej i Schematu
- Polskie Towarzystwo Analizy Transakcyjnej
- Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychoanalitycznej
- Polskie Towarzystwo Psychologii Analitycznej
- Polskie Towarzystwo Psychologii Procesu
- Polskie Towarzystwo Psychoanalizy Jungowskiej
- Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne
- Polskie Towarzystwo Psychoterapii Integratywnej i Systemowej
- Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychodynamicznej
- Polskie Towarzystwo Psychoterapii Integratywnej
- Polskie Towarzystwo Terapii EMDR
- Sekcja Naukowa Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego
- Sekcja Naukowa Terapii Rodzin Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego
- Sekcja Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychologicznego
- Sekcja Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej
- Sekcja Psychotraumatologii Polskiego Towarzystwa Psychologii Klinicznej
- Stowarzyszenie Analityków Jungowskich
- Stowarzyszenie Edukacji Człowieka Dorosłego – Instytut Integralnej Psychoterapii Gestalt
- Wielkopolskie Towarzystwo Terapii Systemowej
- Polskie Towarzystwo Psychoterapii Gestalt
Historia Grupy roboczej
Psychoterapuci podejmowali na przestrzeni lat rożnorodne próby stworzenia projektu regulacji zawodu psychoterapeuty. Początkowo stowarzyszenia organizowały się w tym celu wokół Polskiej Rady Psychoterapii. W 2008 roku podjęto rozmowy z Ministerstwem zdrowia, a wynikiem pracy było stworzenie standardów szkolenia w psychoterapii, które przyjął NFZ i które obowiązują do dnia dzisiejszego. Tak pojawiły się formalne standardy, które w rozporządzeniach koszykowych dookreśliły psychoterapię, jako odrębny zawód, wymagający osobnego szkolenia.
Przez wiele lat dobrowolny, oddolny ruch pozwolił stworzyć struktury – stowarzyszenie psychoterapeutów, standardy zawodowe i etyczne. Wraz z rozwojem zawodu, ale i gwałtownie rosnącym zapotrzebowaniem stało się jasne, że ochrona osób korzystających z psychoterapii oraz samych psychoterapeutów wymaga całościowej regulacji prawnej. Wiele kluczowych stowarzyszeń działało niezależnie i pojawiła się potrzeba stworzenia nowej przestrzeni do wspólnej pracy. Dodatkowo utworzenie w 2019 r. specjalizacji w dziedzinie psychoterapii dzieci i młodzieży, plany na kolejną w dziedzinie psychoterapii dorosłych, jak również działania polegające na wprowadzaniu szczątkowych regulacji prawnych skonsolidowały środowisko psychoterapeutów wokół protestu przeciwko częściowym regulacjom. W trakcie IX kadencji sejmu 2019 – 2023 utworzono Zespół Parlamentarny ds. ustawy o zawodzie psychoterapeuty, którego przewodniczącą jest Pani Marta Golbik. Wraz z utworzeniem Zespołu powstała Grupa robocza ds. ustawy o zawodzie psychoterapeuty, zrzeszająca reprezentantów wszystkich 5 grup podejść psychoterapeutycznych: Sekcja Naukowa Psychoterapii oraz Sekcja Naukowa Terapii Rodzin Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, Sekcja Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, towarzystwa psychodynamiczne i psychoanalityczne, poznawczo i/lub behawioralne, integracyjne, systemowe i humanistyczno – doświadczeniowe. Pierwsze spotkanie grupy roboczej odbyło się 17 listopada 2022 roku. Początkowo Grupa składała się z 27 stowarzyszeń. Stopniowo dołączały kolejne, aż do 47 podmiotów.
Początkowo Grupa składała się z 27 stowarzyszeń. Stopniowo dołączały kolejne, aż do 47 podmiotów.
Ewolucja koncepcji założeń ustawy.
Harmonogram prac
Przebieg prac nad treścią projektu ustawy
15 kwietnia 2023
Pierwsze artykuły projektu
Sierpień 2023 - Luty 2024
Cotygodniowe spotkania grupy, prace nad kształtem ustawy
Marzec 2024
Przedstawienie projektu Zespołowi Parlamentarnemu
Wrzesień 2024
Projekt został przekazany do dalszych prac Parlamentarzystom
Przebieg prac nad treścią projektu ustawy
Dalsze prace toczyły się nad projektem samorządowym. Tu również zarysowały się dwie koncepcje – samorząd z wiodącą rolą środowiska – projekt grupy roboczej i samorząd z wiodącą rolą ministerstwa – koncepcja proponowana przez zarząd PRP. Grupa ustaliła większością głosów, że koncepcją wiodącą dla grupy jest ta oparta na akredytacji udzielanej przez organy samorządu, czyli model o największej dostępnej samorządności. Model oparty na akredytacji przez ministra został przegłosowany. Obecnie projekt grupy roboczej popierany jest przez 38 podmiotów – stowarzyszeń psychoterapeutów oraz dodatkowo przez środowisko terapeutów uzależnień. Finalnie zarząd PRP zdecydował się przedstawić projekt mniejszościowy, popierany przez zarząd PRP i 8 stowarzyszeń, wchodzących w skład Rady.
Pierwsze artykuły projektu grupy roboczej zostały zapisane 15 kwietnia 2023. W lipcu gotowa była wersja wstępna, scalona ze zgodnymi z koncepcją grupy propozycjami PRP. Od tego momentu reprezentanci grupy i zarządy stowarzyszeń członkowskich aktywnie czytały i komentowały projekt. Od sierpnia 2023 do lutego 2024 trwały intensywne dyskusje nad jego kształtem, a w szczególności nad rozdziałem 4 dotyczącym szkolenia w psychoterapii. Spotkania grupy miały miejsce co poniedziałek, a poza spotkaniami praca odbywała się w mniejszych zespołach, jak również była konsultowana z zarządami stowarzyszeń. Pracę koordynował dr n. med. Łukasz Muldner – Nieckowski i Anna Grzelka, która była jednocześnie pomysłodawczynią przyjętego modelu i redaktorką ustawy. W redagowaniu projektu brała udział Monika Jaklewicz specjalista psycholog kliniczny, psychoterapeuta, superwizor aplikant, członek Zarządu SNP PTP, która wzbogaciła pracę swoim doświadczeniem zdobytym przy tworzeniu ustawy o zawodzie psychologa. Grupa współpracowała z mecenasem Michałem Czarnuchem z kancelarii RZM (początkowo DZP) oraz jego zespołem Life Sciences. Wsparcie wybitnych prawników pozwoliło na bieżące weryfikowanie zgodności z prawem i poprawności legislacyjnej. Połączenie pracy doświadczonych ekspertów w zakresie szkolenia i egzaminowania w psychoterapii oraz bieżące wsparcie kancelarii prawnej pozwoliło na przygotowanie projektu przemyślanego, głęboko osadzonego w praktyce i potrzebach środowiska z uwzględnieniem modelu szkolenia wypracowanego na przestrzeni kilkudziesięciu lat rozwoju psychoterapii w Polsce. Wysokie kryteria zawodowe i etyczne stawiane zawodom zaufania publicznego, w tym piecza nad jakością szkoleń, stworzenie rejestru i system odpowiedzialności zawodowej zabezpieczają w najwyższy dostępny sposób osoby korzystające z psychoterapii i samych psychoterapeutów.
Od marca 2024 projekt był dostępny do komentowania oraz został przedstawiony Zespołowi Parlamentarnemu.
